Maak fouten

‘Curling kids’. Zo noemt mijn moeder ze. ‘En ze worden elk jaar groter.’

Kinderen, die geen fouten meer kunnen maken. Want elke wrijving weggeveegd. Door de school én door de ouders. Zie je ze hollen – met hun bezems op dat gladde ijs?

Pure horror, als je het mij vraagt. En raar, want mijn moeder kent niet veel van sport. Maar, er zit iets in. In een aangescherpte stelling tegen de gouden kooi. En tegen puberpampers. Want ook die stinken. Hard.

Een pleidooi voor meer risico dus. Voor gevloek, getier én de relativerende lach. Voor eens stevig met je kop tegen de muur knallen: BAM! En iets niet goed kunnen… Tekenen bijvoorbeeld. Die rotgitaar. Of hordelopen… Heerlijk toch!

‘Dit is gewoon waardeloos’

Altijd maar positieve feedback op de schoolbanken. Ook ik pleit schuldig. Eerst zeggen wat goed is. En dan wat er misschien nog beter kan. Nooit: ‘Dit is gewoon waardeloos.’

Tot het werkveld komt oordelen. Verfrissend. Maar ook problematisch. Studenten in alle staten. Luid protest – This is an outrage! – en vervolgens een veel te grote hap uit hun zelfbeeld. De hoofdreden? Vijftien jaar lang worden vooral volgzame kinderen beloond. Gekke ideeën minzaam geparkeerd. En kritiek omzwachteld.

Hoog tijd voor wat brutere gekte! Zullen we beginnen met een vak als ‘Failing Forward’ in de lerarenopleiding? Mooi neveneffect: de ondernemingsdrang bij jongeren wordt aangewakkerd. Zodat ze uit hun ‘comfort zone’ stappen en eens goed op hun bek durven gaan. Om zichzelf vervolgens – met de glimlach – op te rapen!

‘Fail. Fail again. Fail better.’

Malcolm Gladwell spreekt over 10.000 uur oefening. Dat heb je nodig om een talent echt te ontplooien. En ik geloof hem. Dus neem je tijd, zoek en probeer. Val meer dan één keer en sta op – met slag en stoot. Tot je voelt, ja, ik heb het beet. Drie citaten:

–       ‘Experience is the name people give to their mistakes.’ (Oscar Wilde)

–       ‘I have not failed. I’ve just found 10,000 ways that won’t work.’ (Thomas Edison)

–       ‘Champagne is van oorsprong, mislukte witte wijn.’ (Guillaume Van der Stighelen)

Het is te snel gemeengoed om na eerste fouten meteen te denken: ‘Dit is niets voor mij. Laat ik dit nooit meer doen.’ Maar hoe kunnen we het tegendeel aanmoedigen? En jongeren het plezier van wrijven, vallen en weer opstaan opnieuw bijbrengen?

* Bijdrage voor ‘Scherp gesteld’, nieuwe column van Vacature Magazine. (28/04/12)